Alper Kanca, 20 Mayıs 1963’te Trabzon, Sürmene'nin Koyuncular (Vadon) köyünde doğdu. Sürmene’de ticaret ve zanaatla uğraşan girişimci bir esnaf olan Kancaoğulları ailesinden Abdullah Kanca ile İsminaz (Özkan) hanımın üçüncü çocuğudur. Dört kardeştirler.

Babası Abdullah Kanca, Sürmene’den dağıtımını yaptığı el aletlerinin üretimini İstanbul’da gerçekleştirmek amacıyla 1963 yılında İstanbul'a taşındı ve atölye kurdu. İki yıl sonra eşi ve dört çocuğunu da yanına aldı. 

Eğitime büyük önem veren Abdullah Kanca, tüm çocuklarını o dönemde Bakırköy'deki tek özel okul olan Çavuşoğlu Koleji'ne gönderdi. Eğitim hayatına Çavuşoğlu Koleji’nde başlayan Alper Kanca ilkokul, ortaokul ve lise eğitimini bu okulda tamamladı. Okul yıllarında okuma alışkanlığı kazanan Alper Kanca özellikle tarih ve edebiyat alanlarına yoğunlaştı ve yine bu dönemde koleksiyonerliğe merak salarak . pul, para ve kartpostal koleksiyonları yaptı. Sporla ilgilendi, amatör olarak futbol ve hentbol oynadı.

1981 yılında İstanbul Teknik Üniversitesi İTÜ) İşletme Mühendisliği bölümünü kazanmasına rağmen, babasının yabancı dil öğrenme konusundaki ısrarı üzerine yurtdışında eğitim almaya karar verdi ve işletme okumak üzere Viyana'ya gitti.

Almanca hazırlık eğitimini tamamladıktan sonra, 1983 yılında Wirtschaftsuniversität Wien’de (Viyana Ekonomi Üniversitesi) işletme eğitimine başladı. Bu süreçte çok kültürlü bir yurt ortamında yaşadı ve bu hayatının geri kalanını da etkileyecek şekilde dünya görüşünü genişletti.

Bu yıllarda Viyana’daki kültür-sanat faaliyetlerini yakından takip etti; felsefe ve sosyoloji derslerine özel önem verdi. 1989 yılında iktisat felsefesi alanında yüksek lisans tezini vererek yüksek öğrenimini tamamladı. Arkadaşlarının teşviki ile 1990 yılında felsefe alanında doktora programına başladı.

1989 yılında Viyana’da üniversite arkadaşı, şair Ayşe Şafak Engincan ile evlendi. 1991 yılında askerlik hizmetini tamamladıktan sonra doktora eğitimine ara vererek Türkiye'ye döndü ve aile şirketi olan KANCA El Aletleri A.Ş.'de çalışmaya başladı.

KANCA'daki kariyeri boyunca Satınalma Yöneticiliği, İhracat Müdürlüğü ve Genel Müdür Yardımcılığı gibi çeşitli görevlerde bulundu. Babasının vefatı sonrasında yazdığı “Hem Babamdı Hem Patronum” yazısında bu beraber çalışma sayesinde çok şey öğrendiğini vurguladı.

2007 yılında babası Abdullah Kanca'nın vefatının ardından Genel Müdür olarak şirketin yönetimini devraldı ve Türkiye’nin ilk el aletleri üreticisi olan KANCA El Aletleri A.Ş.’yi dövme mengenelerde Avrupa’da pazar lideri haline getirdi.  Aynı süreçte şirketi içeriden dönüştürerek otomotiv dövme sanayiinde Türkiye’nin lider firması olmasını sağladı.

Aile şirketindeki kariyerinin yanı sıra, birçok meslek örgütü ve sivil toplum kuruluşunda aktif görev aldı.

Dövme Sanayicileri Derneği’nin (DÖVSADER) kurucu yönetim kurulu üyeliğini yaptı. 

2006-2024 yılları arasında Otomotiv Tedarik Sanayi İhtisas Organize Sanayi Bölgesi'nde (TOSB) yönetim kurulu üyeliği ve başkan vekilliği,

2006-2011 yılları arasında ülkenin tek otomotiv tedarik sanayi çatı örgütü olan Taşıt Araçları Tedarik Sanayicileri Derneği (TAYSAD) yönetim kurulu üyeliği ve 

2011-2016 yılları arasında da TAYSAD Başkan Yardımcılığı görevini başarıyla yürüttü.

2016-2021 yılları arasında TAYSAD’ın 10. dönem başkanı olarak da görev yaptı. Bu süreçte Kocaeli Sanayi Odası Meslek Komitesi Başkanlığı ve TOBB’da Tedarik Sanayi Meclis Başkanlığı görevlerini de üstlendi.

Ayrıca, Avrupa Dövme Sanayicileri Birliği (EUROFORGE) Başkanlığı’na seçilen ilk Türk olarak üç dönem ( 2016-2022) Başkanlık görevini yürüttü.

Kanca, iş hayatının yanı sıra kültür, sanat ve yayıncılıkla da yakından ilgilendi. Birçok kitabın hazırlanmasına katkıda bulundu ve çeşitli yayın kurullarında görev aldı. Katkı verdiği yayınlar arasında

• Dövmecilik Temel Bilgileri (Türkçe -İngilizce),
• Oğullar ve Babaları (Paradigma Yayınevi, 2010),
• Kızlar ve Babaları (Paradigma Yayınevi, 2011),
• Hayy’dan Hû’ya Nusret Özcan (Anma kitabı, 2012),
• Bir Hedefin peşinde Çeyrek Asır (TOSB 25. Kuruluş Yılına, 2017),
• Bir Hayalim Vardı (TAYSAD’ın 40. Kuruluş Yılına Armağan, 2018),
• KANCA: 55. Kuruluş Yılına Armağan (2021),
• Alet İşler- Dünyamızı Biçimlendiren Nesneler (2023),
• Ben de Çay Parası Ödüyorum (Ötüken Yayınevi, 2023) gibi eserler yer almaktadır.

Alper Kanca, arkadaşı koleksiyoner Bayram Çiçek ile Türkiye'nin ilk el aletleri müzesini kurarak kültürel mirasa önemli bir katkı sağladı.

El aletleri tekniği ve üretiminin tarihî serüvenini ve kültürel temellerini ortaya koymak için, çeşitli alan uzmanlarının makalelerinden oluşan Alet İşler adlı editöryel bir kitabın yayınını gerçekleştirdi. Antropoloji, arkeoloji, tarih, dilbilim, edebiyat, sanat gibi perspektiflerden bu kitaba münhasır olarak kaleme alınmış 44 makalenin yer aldığı ve Türkçede bir ilk olan bu eser, 2023 yılında EKONOMİM gazetesi Kitap Eki İş Dünyasında Görsel Hafıza Ödülü’ne layık görüldü.

Kurumlaşma süreci devam eden Kanca El Aletleri Müzesi ise Türkiye’nin el aletleri üretiminde sahip olduğu tarihsel birikimi sergilemektedir. Müze marangozluktan halı dokumacılığına, demircilikten mimarlığa kadar çeşitli meslek kollarına ait binlerce eseri ve el aletini barındırmaktadır.

Alper Kanca hâlen Kanca A.Ş. Yönetim Kurulu Başkanlığı ve Genel Müdürlüğü görevlerini sürdürmektedir. Evli ve iki kız çocuğu babasıdır. İyi derecede Almanca ve İngilizce bilmektedir.